مسواک د اسلام له هغو کوچنيو، خو د حکمت لرونکو ژورو سنتو څخه دی، چې د انسان د بدن، خولې او ورځني ژوند لپاره ګڼې ګټې لري. د مسواک ارزښت یوازې د روغتیا له اړخه نه، بلکې د رسول الله صلی الله علیه وسلم په لارښوونو کې ورته ځانګړې مرتبه ورکړل شوې ده.
د امالمؤمنین عایشې رضی الله عنها له مشهور روایت شوي حدیثه ثابته ده چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي: “السِّواكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبّ”
ژباړه: “مسواک د خولې د پاکوالي وسیله ده او د رب جل جلاله رضا پکې نغښتې ده. “
په بل روایت کې راځي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم به د خوب نه مخکې او له خوبه د راوېښېدو پر مهال مسواک کاراوه. دا څرګندوي چې مسواک د نبوي سنتو له هغو اعمالو څخه دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم یې په دايمي توګه ساتنه کړې ده.
د نبوي لارښوونو په رڼا کې پوهېږو چې هر سنت ځانګړی حکمت لري؛ مسواک هم همدغه الهي حکمت لپاره یو روښانه بېلګه ده. دا یو داسې ساده عمل دی چې نه یوازې انسان ته د اجر او ثواب لامل ګرځي، بلکې بېسارې روغتیايې ګټې لري او د انسان په ورځني ژوند کې ښکلی بدلون راولي.
۱. د مسواک روغتيايي ګټې
مسواک ټولو ته د یوه کوچني لرګي په څېر ښکاري، خو په جوړښت کې یې د انسان د روغتیا لپاره ستر رازونه نغښتي دي. د طب او نبوي لارښوونو دواړو له مخې، مسواک داسې طبيعي وسیله ده چې د خولې، غاښونو او حتی د ټول بدن روغتیا ته مستقیمه ګټه رسوي.
• د غاښونو پاکول او د جرم (Plaque) کمول:
مسواک د غاښونو په سطحه جوړېدونکې نری شحمي پوښ له منځه وړي، چې همدا پوښ د غاښونو د خرابتیا او بد بوی اصلي لامل دی.
• د غاښونو د خرابېدو مخنیوی (Caries Prevention):
په مسواک کې طبیعي انتي بکتریایي توکي شته چې د هغو باکتریاو د زیاتېدو مخنیوی کوي چې د غاښونو د خوسا کېدو لامل کېږي.
• د خولې بد بوی لرې کوي:
مسواک د خولې د بد بوی پر ضد یو طبیعي او اغېزمن درمل دی. د دې بوی، جوړښت او پاکوونکي توکي د خولې چاپېریال ښه ساتي.
• د غاښونو د ګنډو (Gums) پیاوړتیا:
د مسواک نرمې رېښې د غاښونو شاوخوا ګنډې په نرم توګه مساج کوي، چې د وینې جریان ښه کوي او د التهاب (Gingivitis) مخه نیسي.
• د غاښونو طبیعي سپینوالی:
په مسواک کې شته طبیعي فایبرونه د غاښونو پر کچه داغونه پاکوي او غاښونه په طبیعي ډول سپينوي، بې له دې چې میناو (Enamel) ته زیان ورسوي.
• د خولې د انتانونو مخنیوی:
مسواک د څو ډول باکتریاو، فنجي او ویروسونو پر ضد طبیعي دفاعي خاصیت لري، چې خوله له ګڼو عفونتونو خوندي ساتي.
• د لعاب ترشح زیاتوي:
د مسواک استعمال د خولې د لعاب تولید زیاتوي، او لعاب د انسان د خولې طبیعي محافظ دی، چې تیزابونه کموي او غاښونه له خوسا کېدو ساتي.
• د هاضمې ښهوالی:
د خولې پاکوالی د هاضمې د لومړي پړاو لپاره مهم دی. کله چې خوله پاکه وي، د خوراک ټوټې ښه ژول کېږي او هضم په طبیعي ډول په ښه توګه ترسره کېږي.
• معده له ستونزو ساتي:
لکه څنګه مو چې وړاندې وويل، که خوله پاکه وي، باکتریاوې او خراب مواد معدې ته نه ځي. مسواک هغه جراثیم له منځه وړي چې د ساه، غاښونو او وریو ترڅنګ د معدې په ګډوډۍ هم اغېز کوي.
• د بدن له عمومي روغتیا سره مرسته:
د خولې ناروغۍ یوازې په خوله کې نه پاتې کېږي؛ زړه، پښتورګي او د بدن نور ارګانونه اغېزمنوي. مسواک په غیر مستقیم ډول د ډېرو جدي ناروغیو خطر راکموي.
۲. د مسواک استعمال په کوم وخت کې غوره دی؟
د نبوي لارښوونو او طبي سپارښتنو له مخې مسواک داسې عمل دی چې د ورځې په ګڼو وختونو کې یې استعمال هم سنت دی او هم روغتیا ته ګټه، خو تر ټولو غوره او مهم وختونه یې دا دي:
• تر لمانځه مخکې او د اوداسه پرمهال:
رسول الله صلی الله علیه وسلم به تر هر لمانځه مخکې او د اوداسه پرمهال مسواک کاراوه. دا کار د خولې پاکوالی، د تلاوت ښکلا او عبادت ته د تیارۍ لپاره ډېر مهم دی.
• د خوب له پاڅېدو وروسته:
د شپې د خوب پر مهال خوله وچېږي او د باکتریاو فعالیت ډېرېږي. د سهار له لمانځه مخکې او د وېښېدو پر مهال مسواک ډېر ګټور او سنت دی.
• خوب ته له تلو مخکې:
د شپې له خوا د خوب تر مخه مسواک استعمالول خوله پاکوي او د باکتریاو د ډېرېدو مخه نیسي.
• د قرآن کریم له تلاوت کولو مخکې:
مسواک د تلاوت لپاره خوله پاکوي او د تلاوت حلاوت زیاتوي.
• کور ته د تللو پرمهال:
په روایتونو کې راغلي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم به کور ته د داخلېدو پر مهال د مسواک استعمالو ته ځانګړې پاملرنه کوله، ترڅو خوله پاکه او خوشبویه وي.
• د بد بوی احساس پر مهال:
کله چې څوک د خولې بد بوی احساس کړي، مسواک استعمال یې تر ټولو طبیعي او چټکه درملنه ده.
• په سفر کې:
په سفر کې د مسواک استعمال ډېر توصیه شوی، ځکه د سفر پرمهال بايد انسان خپل نظافت ته ډېره پاملرنه وکړي.
۳. سپارښتنه:
په لنډه توګه، مسواک د بدن او روح دواړو لپاره یوه بهترينه وسیله ده؛ هغه سنت چې د خولې پاکوالی، د غاښونو ساتنه، د ورۍ پیاوړتیا او د بدبویۍ مخنیوی تضمینوي. سپارښتنه دا ده چې مسواک دې د ورځې په مهمو وختونو کې ـ لکه د لمانځه مخکې، د بیدارېدو پر مهال، د خوړو وروسته او د خوب نه وړاندې ـ عادت وګرځول شي. د مسواک دوامدار استعمال نه یوازې د روغتیا لپاره ګټور دی، بلکې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د خوښیو له اعمالو څخه هم دی، نو ښه ده چې هر مسلمان د خپل ورځني ژوند یوه نه بېلېدونکې برخه یې وګرځوي.
#امیدراډیو